De Openbaring van Arsène Goedertier

De Openbaring van Arsène Goedertier

maandag 26 januari 2015

Vanderveken verhuist naar de Troonstraat


In 1959, op het ogenblik dat hij blind dreigde te worden, verhuisde Jozef Vanderveken naar  de Troonstraat 38, te Elsene (Brussel). Enkele jaren daarna was hij volledig blind geworden. Het jaar ervoor woonde Vanderveken nog in de Rue Souveraine 29. Het is jammer dat we hem niet meer konden vragen waarom hij, toen hij blind werd, op 87-jarige leeftijd naar de Troonstraat verhuisde. 


Zijn huis bevond zich daar nagenoeg op de middaglijn die door Brussel liep, op 200 meter van de Troonstraat 83, waar Arsène Goedertier de foto liet nemen die voor zijn bidprentje werd gebruikt.       

zondag 18 januari 2015

De 'Tooverplank' van Jozef Vanderveken

Jozef Vanderveken liet volgens verschillende bronnen op zijn kopie van De Rechtvaardige Rechters  de ring op de grond, tussen de poten van een paard, 'vallen'. Heden ten dage blijkt dat de ring zelfs daar niet meer aan te treffen is. Als we nu door de verflagen heen kijken komt er iets interessants tevoorschijn.


In 2010 voerde het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium, in het kader van restauratiewerken, een infrarood-onderzoek uit op het retabel en de kopie van De Rechtvaardige Rechters. Op hun website schreven ze: ‘De infraroodreflectografie is gewoonlijk de meest aangewezen methode om de onderliggende tekeningen te visualiseren.’ En voor ‘details van grotere werken die een hoog-resolutiebeeld van de onderliggende tekening vereisen, is de digitale infraroodfotografie wenselijk.’

Detail RR van Vanderveken, bekomen na infraroodfotografie 


Kijken we onderaan, in het midden van het paneel, tussen de poten van het eerste paard, dan vinden we daar de cijfers 4 en 21 terug.

Jozef Vanderveken noemde zijn kopie van De Rechtvaardige Rechters zijn 'Tooverplank'.

Iemand die de infraroodtest doet en het belang van deze  cijfers niet kent, zal er overheen kijken.

zondag 11 januari 2015

'Wie de ring vindt, heeft De Rechtvaardige Rechters'

De kans bestaat dat Jozef Vanderveken door Max Winders in vertrouwen werd genomen. Als de omstandigheden waarin men het paneel vóór 1945 terugvond van die aard waren als op deze Blog uitgelegd, dan had men een vertrouweling nodig die niet alleen kon overgaan tot een expertise, maar ook tot een restauratie. En dan was Jozef Vanderveken de enige in België en misschien wel in de hele wereld die deze beide taken op zich kon nemen. 

Vanderveken voegde een variatie toe aan zijn kopie, en dit was wel een heel subtiele: de ring die de tweede, bebaarde ruiter tussen duim en wijsvinger toonde, is op de kopie niet meer te zien. 

Kopie Vanderveken: detail

Op 29 maart 1974 schreef De Voorpost: ‘Volgens anderen zou de ring die één der figuren in de hand houdt, in het gras liggen.’ 

Jos Cels in 1976: ‘En verder heeft de kunstenaar een ring, die op het originele schilderij door een der rechters in de hand wordt gedragen, met opzet tussen de poten van het paard verstopt!’ 

Mortier en Kerckhaert merkten hierover in 1994 het volgende op: ‘Het ontbreken van dat sieraad gaf zelfs aanleiding tot het verhaal dat, wie de ring had, ook het origineel bezat. Uiteraard!’ 
(De strikte interpretatie van deze uitspraak is tekenend voor heel hun onderzoek).

Van wie kwam die uitspraak over de ring eigenlijk? 

Volgens priester Dierick (1922-2000), verbonden aan het Sint-Baafskapittel, ging er het volgende gerucht de ronde: 

‘wie de ring vindt (of heeft), heeft De Rechtvaardige Rechters.’

Arsène Goedertier spiegelde zich aan Arsène Lupin, de gentleman inbreker die een voorliefde had in het 'oplossen' van zijn eigen misdaden.
Hoe kon Arsène Goedertier zijn eigen misdaad oplossen? Doodleuk openbaren dat het geheim van De Rechtvaardige Rechters zich in de doodskist van Albert I bevindt, en dan tegen dezelfde muur lopen dan diegene waar ik heden ten dage tegenaan loop?
Of had hij iets bijzonder in handen? Iets waarmee hij de sleutel van het geheim in handen had? Bijvoorbeeld ... een ring?

In de AMDG-brief die hij naar zichzelf stuurde schreef hij: 

Detail AMDG-brief

Na het beëindigen van deze belangrijke zaak, zal ik u een souvenir laten geworden dat u aangenaam zal herinneren aan uw christelijke tussenkomst.